موتور دمپر سولون SOLOON Damper Actuator یکی از تجهیزات کنترلی مورد استفاده در سیستم‌های تهویه مطبوع و HVAC است که برای حرکت و کنترل دمپرهای هوا به کار می‌رود. شرکت Soloon Controls (Beijing) Co., Ltd. موتورهای دمپر خود را در چند خانواده شامل مدل‌های استاندارد، سریع، فنر برگشت‌دار، حریق و دود و ضدانفجار ارائه می‌کند. طبق اطلاعات رسمی شرکت، موتورهای دمپر SOLOON برای کاربردهای HVAC طراحی شده‌اند و بازه گشتاور آن‌ها از ۲ تا ۴۰ نیوتن‌متر است.

موتور دمپر سولون در مدل‌های مختلف برای کاربردهای متنوع سیستم‌های تهویه ارائه می‌شود. در یک سیستم تهویه، دمپر برای کنترل مسیر یا وضعیت عبور هوا استفاده می‌شود و موتور دمپر وظیفه ایجاد حرکت مکانیکی لازم برای تغییر وضعیت دمپر را بر عهده دارد. نوع موتور، گشتاور، روش کنترل، زمان حرکت و وجود یا نبود فنر برگشت با توجه به مدل و کاربرد تعیین می‌شود. بسته به مدل، این تجهیزات می‌توانند برای کنترل قطع و وصل، کنترل چندنقطه‌ای یا کنترل مدوله‌شونده مورد استفاده قرار گیرند.

در فهرست رسمی محصولات SOLOON، چهار گروه اصلی موتور دمپر شامل Standard Damper Actuator، Quick Running Damper Actuator، Fire Smoke Damper Actuator و Explosion Proof Damper Actuator معرفی شده‌اند. همچنین در مرکز دانلود شرکت، خانواده‌های جداگانه‌ای برای موتورهای فنر برگشت‌دار و بدون فنر برگشت وجود دارد.

بنابراین «موتور دمپر سولون» یک مدل مشخص نیست، بلکه مجموعه‌ای از موتورهای دمپر با مشخصات و کاربردهای متفاوت است.

انواع موتور دمپر سولون

محصولات SOLOON در چند خانواده مختلف تولید می‌شوند. تفاوت این خانواده‌ها به نوع عملکرد، گشتاور، سرعت حرکت، روش کنترل و کاربرد نهایی مربوط است.

موتور دمپر استاندارد

Standard Damper Actuator برای کاربردهای عمومی دمپرهای هوا ارائه می‌شود. SOLOON این خانواده را برای سیستم‌های HVAC معرفی کرده و بازه گشتاور کلی موتورهای دمپر خود را ۲ تا ۴۰ نیوتن‌متر اعلام کرده است.

در این گروه، مدل‌هایی با گشتاورهای مختلف وجود دارند. برای مثال، در سری S8081 مدل‌های ۲، ۵، ۱۰، ۲۰، ۳۰ و ۴۰ نیوتن‌متر در مرکز دانلود رسمی شرکت فهرست شده‌اند.

نوع کنترل نیز بسته به مدل متفاوت است و می‌تواند شامل کنترل نقطه‌ای یا سیگنال آنالوگ باشد. بنابراین هنگام انتخاب موتور دمپر استاندارد، بررسی مدل دقیق و دیتاشیت همان محصول ضروری است.

موتور دمپر ۴ نیوتن‌متر

یکی از گشتاورهای موجود در محصولات SOLOON، ۴ نیوتن‌متر است. این گشتاور در خانواده‌های مختلف این برند، از جمله برخی مدل‌های استاندارد و ضدانفجار، وجود دارد.

برای نمونه، خانواده ExS6061 Standard & Fast Running در مرکز دانلود رسمی SOLOON شامل مدل‌هایی از ۴ تا ۳۲ نیوتن‌متر معرفی شده است. این خانواده برای کاربردهای ضدانفجار طراحی شده و مشخصات آن با موتورهای استاندارد عمومی یکسان نیست.

بنابراین صرف مشاهده عدد ۴ نیوتن‌متر برای انتخاب موتور کافی نیست و باید نوع کاربرد، روش کنترل، شرایط محیطی و سایر مشخصات فنی نیز بررسی شود.

موتور دمپر ۸ نیوتن‌متر

۸ نیوتن‌متر نیز یکی از گشتاورهای مورد استفاده در محصولات SOLOON است. در این بازه، مدل‌های استاندارد و سریع با مشخصات متفاوت وجود دارند.

نکته مهم در مورد این خانواده، تفاوت زمان حرکت میان مدل‌های استاندارد و سریع است. بنابراین نمی‌توان یک زمان ثابت را برای تمام موتورهای ۸ نیوتن‌متری این برند در نظر گرفت.

در انتخاب مدل سریع، باید مشخصات فنی همان مدل بررسی شود؛ زیرا «۸ نیوتن‌متر» فقط بیانگر گشتاور است و به‌تنهایی سرعت عملکرد موتور را مشخص نمی‌کند.

موتور دمپر فنر برگشت‌دار ۱۵ نیوتن‌متر

SOLOON موتورهای دمپر ۱۵ نیوتن‌متر فنر برگشت‌دار نیز ارائه می‌کند. در سری S6061SC، مدل‌های ۱۰ و ۱۵ نیوتن‌متر در دسته Spring Return Fire & Smoke Damper Actuator قرار دارند. در دیتاشیت رسمی، مدل ۱۵ نیوتن‌متر برای دمپری با مساحت اعلام‌شده ۳ مترمربع ارائه شده و زمان حرکت موتور در مدل‌های ۱۵ نیوتن‌متر بسته به پیکربندی می‌تواند کمتر از ۱۳۰ ثانیه باشد. زمان برگشت فنر نیز کمتر از ۳۰ ثانیه اعلام شده است.

فنر برگشت باعث می‌شود در شرایط قطع برق، اکچویتور بتواند با استفاده از انرژی ذخیره‌شده در فنر به موقعیت برگشت خود منتقل شود. SOLOON نیز Spring Return Damper Actuator را برای کاربردهایی معرفی می‌کند که عملکرد Fail-Safe موردنیاز است.

در نتیجه، عبارت «۱۵ نیوتن‌متر فنر برگشت‌دار» برای برخی مدل‌های مشخص SOLOON صحیح است، اما وجود فیدبک یا Auxiliary Switch باید از روی مدل و دیتاشیت همان محصول بررسی شود.

زمان حرکت

زمان حرکت یکی از پارامترهای مهم در انتخاب موتور دمپر است و برای تمام مدل‌های SOLOON یکسان نیست.

برای نمونه، در مدل S6061SF-2.5 که در گروه Fire Smoke Damper Actuator قرار دارد، گشتاور ۲٫۵ نیوتن‌متر و زمان حرکت موتور ۶۰ تا ۷۰ ثانیه برای چرخش ۰ تا ۹۰ درجه اعلام شده است. زمان برگشت فنر این مدل نیز ۲۵ تا ۳۰ ثانیه اعلام شده است.

این عدد نشان می‌دهد که بازه ۶۰ تا ۷۰ ثانیه برای برخی مدل‌های SOLOON مستند است، اما نمی‌توان آن را به تمام موتورهای دمپر این برند تعمیم داد.

در مقابل، SOLOON خانواده‌ای از Quick Running Damper Actuator نیز دارد که برای عملکرد سریع‌تر طراحی شده‌اند. همچنین در برخی مدل‌های بزرگ‌تر، زمان حرکت به بیش از ۷۰ یا حتی ۱۰۰ ثانیه می‌رسد. برای نمونه، در سری S8081-30/40 زمان حرکت مدل ۳۰ نیوتن‌متر ۷۵ ثانیه و مدل ۴۰ نیوتن‌متر ۱۰۰ ثانیه اعلام شده است.

بنابراین مقایسه سرعت SOLOON با برندهایی مانند Siemens فقط زمانی از نظر فنی معتبر است که مدل مشخص، گشتاور، زاویه چرخش، ولتاژ و شرایط کاری در هر دو محصول یکسان باشد.

کاربرد در تهویه پارکینگ و کنترل دود

موتور دمپر سولون برای کاربردهای Fire & Smoke خانواده اختصاصی موتور دمپر ارائه می‌کند. در مرکز دانلود رسمی شرکت، سری‌های S6061SC و S6061SF برای موتورهای فنر برگشت‌دار حریق و دود و سری S6061NS برای موتورهای بدون فنر برگشت دود معرفی شده‌اند. بازه گشتاور این خانواده‌ها بسته به سری متفاوت است.

این نوع موتورهای دمپر در کاربردهایی که کنترل دمپرهای حریق و دود مطرح است، اهمیت دارند. در سیستم‌های تهویه پارکینگ نیز بسته به طراحی سیستم، دمپرهای هوای تازه و مسیرهای کنترل دود می‌توانند بخشی از سامانه تهویه و کنترل دود باشند. با این حال، انتخاب اکچویتور برای چنین کاربردی باید بر اساس مشخصات دمپر، الزامات ایمنی و تأییدیه‌های مربوط به همان مدل انجام شود.

بنابراین نمی‌توان صرفاً با توجه به گشتاور موتور، یک مدل را برای تمام دمپرهای کنترل دود یا تهویه پارکینگ مناسب دانست.

کنترل

روش کنترل در موتورهای دمپر SOLOON بسته به مدل متفاوت است. برخی محصولات با کنترل On/Off یا ۲ نقطه‌ای و برخی دیگر با کنترل ۳ نقطه‌ای ارائه می‌شوند. در مدل‌های مدوله‌شونده نیز سیگنال‌های آنالوگ مانند ۰ تا ۱۰ ولت یا ۰ تا ۱۰ ولت و ۰ تا ۲۰ میلی‌آمپر، بسته به مدل، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

برای نمونه، دیتاشیت مدل S6061SF-2.5 امکان ON/OFF یا 0-10V را ذکر می‌کند.

در نتیجه، پیش از انتخاب موتور باید مشخص شود سیستم کنترل ساختمان یا کنترلر مورد استفاده چه نوع سیگنالی تولید می‌کند و مدل انتخابی با آن سازگار است.

قیمت

موتور دمپر سولون از لحاظ قیمت به مدل و مشخصات فنی بستگی دارد. گشتاور، نوع کنترل، فنر برگشت، کاربرد حریق و دود، ضدانفجار بودن و سایر مشخصات فنی می‌توانند روی قیمت نهایی تأثیر داشته باشند.

به همین دلیل، نمی‌توان بدون تعیین مدل دقیق، قیمت SOLOON را به‌صورت عمومی با Siemens یا سایر برندها مقایسه کرد.

با این حال، SOLOON طیف گسترده‌ای از مدل‌ها را از موتورهای استاندارد تا مدل‌های سریع، حریق و دود و ضدانفجار ارائه می‌کند و همین تنوع امکان مقایسه گزینه‌ها را در رده‌های مختلف محصول فراهم می‌کند. فهرست رسمی شرکت، این خانواده‌ها را با گشتاورهای متفاوت معرفی کرده است.

گشتاور

گشتاور یکی از مهم‌ترین پارامترها هنگام انتخاب موتور دمپر است. SOLOON برای موتورهای دمپر خود بازه کلی ۲ تا ۴۰ نیوتن‌متر را اعلام کرده است.

در میان محصولات این برند، گشتاورهای مختلفی مانند ۴، ۸، ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۳۰ و ۴۰ نیوتن‌متر در خانواده‌های مختلف دیده می‌شود. مرکز دانلود رسمی شرکت نیز مدل‌های ۱۵ نیوتن‌متر را در خانواده S6061SC و S6061SF و مدل‌های ۳۰ و ۴۰ نیوتن‌متر را در سری S8081 فهرست کرده است.

انتخاب گشتاور مناسب باید بر اساس نیاز واقعی دمپر انجام شود. مساحت دمپر به‌تنهایی برای تعیین گشتاور کافی نیست و شرایط مکانیکی دمپر، مقاومت حرکت و مشخصات شفت نیز باید بررسی شوند.

انتخاب موتور دمپر سولون

برای انتخاب موتور دمپر مناسب، ابتدا باید مشخصات خود دمپر مشخص شود. مواردی مانند گشتاور موردنیاز، مساحت دمپر، نوع شفت، زاویه چرخش، ولتاژ تغذیه، نوع سیگنال کنترلی، زمان حرکت، نیاز به فنر برگشت و شرایط محیطی در انتخاب مدل اهمیت دارند.

برای یک کاربرد عمومی ممکن است موتور استاندارد مناسب باشد. اگر عملکرد Fail-Safe لازم باشد، خانواده Spring Return باید بررسی شود. در کاربردهای حریق و دود نیز باید از سری اختصاصی Fire Smoke استفاده شود و برای محیط‌های دارای خطر انفجار، خانواده Explosion Proof باید مورد بررسی قرار گیرد.

اگر سرعت حرکت اهمیت داشته باشد، باید مدل‌های Quick Running بررسی شوند. در مقابل، اگر عملکرد فنر برگشت و ایمنی دمپر اولویت داشته باشد، مشخصات زمان موتور و زمان برگشت فنر باید در کنار گشتاور بررسی شود.

بنابراین انتخاب موتور دمپر SOLOON باید بر اساس مدل دقیق و دیتاشیت همان محصول انجام شود، نه صرفاً نام برند یا عدد گشتاور.

جمع‌بندی

موتور دمپر سولون SOLOON Damper Actuator مجموعه‌ای از اکچویتورهای مورد استفاده در سیستم‌های HVAC است که در خانواده‌های استاندارد، سریع، فنر برگشت‌دار، حریق و دود و ضدانفجار عرضه می‌شود. طبق اطلاعات رسمی SOLOON، بازه کلی گشتاور موتورهای دمپر این برند از ۲ تا ۴۰ نیوتن‌متر است.

گشتاورهای ۴، ۸ و ۱۵ نیوتن‌متر در خانواده‌های مختلف محصولات SOLOON وجود دارند. مدل‌های ۱۵ نیوتن‌متر نیز در سری‌های فنر برگشت‌دار حریق و دود ارائه شده‌اند.

زمان حرکت نیز به مدل وابسته است. برای نمونه، مدل S6061SF-2.5 زمان حرکت ۶۰ تا ۷۰ ثانیه دارد، درحالی‌که مدل‌های سریع یا موتورهای با گشتاور بالاتر می‌توانند زمان‌های متفاوتی داشته باشند.

در نهایت، انتخاب موتور دمپر سولون باید بر اساس مشخصات فنی مدل موردنظر انجام شود. شاخصه‌هایی مانند: نوع دمپر، گشتاور موردنیاز، نوع کنترل، ولتاژ، زمان حرکت، نیاز به فنر برگشت، شرایط محیطی و کاربرد نهایی انجام شود و مشخصات مدل انتخابی از روی دیتاشیت همان محصول بررسی شود.